Thứ Sáu, 24/04/2026 03:01 CH
Bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Văn học “Văn xuôi Việt Nam thời hiện đại nhìn từ nhân học văn hóa”
Ngày 23 tháng 4 năm 2026, tại Học viện Khoa học xã hội, NCS. Phạm Minh Quân đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ Văn học; Chuyên ngành: Văn học Việt Nam; Mã số: 9 21 01 21; Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Trương Đăng Dung & PGS.TS. Đỗ Lai Thúy.

NCS. Phạm Minh Quân chụp ảnh lưu niệm cùng hội đồng
Mục đích nghiên cứu:
Chúng tôi tiến hành khảo sát một cách hệ thống và chuyên sâu các tác phẩm văn xuôi Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến nay dưới lăng kính nhân học văn hóa, nhằm làm rõ cách thức mà văn học – đặc biệt là văn xuôi – vừa là thực hành nghệ thuật vừa là một hình thức tri thức dân gian, góp phần lưu giữ, phản ánh và kiến tạo đời sống văn hóa – xã hội Việt Nam hiện đại. Trên nền tảng lý thuyết và phương pháp của nhân học văn hóa, đề tài hướng đến việc xác lập một phương pháp tiếp cận liên ngành, từ đó chỉ ra khả năng của văn học trong việc biểu đạt những hiện tượng văn hóa như thiết chế, nghi lễ, tín ngưỡng, hành vi, tâm thức cộng đồng, đồng thời phát hiện vai trò của nhà văn như một “người ghi chép văn hóa” và của nhà nghiên cứu văn học như một “chủ thể diễn giải” trong tiến trình kiến tạo ý nghĩa cho văn bản văn học.
Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Luận án đề xuất cách tiếp cận văn xuôi Việt Nam hiện đại từ nhân học văn hóa, xem tác phẩm văn học như một thực hành văn hóa, chứa đựng các dữ liệu nhân học về thiết chế, nghi lễ, tín ngưỡng, tâm lý tộc người, nhân khẩu – định cư...
- Luận án hệ thống hóa ba nhánh ứng dụng tiếp cận chính của nhân học văn hóa trong nghiên cứu văn học: văn học như tư liệu dân tộc chí, như bản dân tộc chí hư cấu, nghiên cứu và phân tích diễn giải tác phẩm văn học.
- Luận án góp phần mở rộng biên độ liên ngành giữa văn học và nhân học, đồng thời khẳng định vai trò chủ thể diễn giải của nhà nghiên cứu trong việc kiến tạo tri thức liên ngành về văn hóa – xã hội Việt Nam hiện đại
Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.