NCS. Tạ Doãn Cường chụp ảnh lưu niệm

Mục đích nghiên cứu:

       Hoàn thiện và phát triển chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây ở ĐBSCL là mục đích xuyên suốt quá trình thực hiện luận án và được cụ thể hóa bằng nhiều nội dung như phân tích, đánh giá hiện trạng, các chiến lược và những giải pháp liên quan đến chuỗi cung ứng trái cây được trình bày trong luận án. Trong quá trình thực hiện, luận án cũng xây dựng cho riêng mình một hệ cơ sở lý luận, những nội dung này đồng thời cũng mang mục đích mong muốn đóng góp một phần nào cho tiến bộ về cơ sở lý luận và thực tiễn của chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây, cơ sở lý luận về hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đối với chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây ở ĐBSCL.

Đóng góp mới của luận án

        Kết quả nghiên cứu cho thấy hiện nay chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây ở Đồng bằng sông cửu long (ĐBSCL) vẫn là những chuỗi xuất khẩu trái cây hàng đầu và đại diện cho Việt Nam, chuỗi cũng đang sở hữu những vùng chuyên canh trái cây lớn, có giá trị cao của cả nước. Nguồn lực tự nhiên của chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây ở ĐBSCL là rất lớn và rất thích hợp cho việc trồng nhiều loại trái cây độc đáo và đây là lợi thế rất quan trọng của chuỗi cung ứng cho phép tiếp cận, mở rộng và khẳng định vị thế tại thị trường mục tiêu có tiêu chuẩn cao thấp khác nhau.

      Chuỗi xuất khẩu trái cây của ĐBSCL vẫn chủ yếu sang thị trường Trung Quốc, tuy nhiên với sự tác động mạnh mẽ, nhanh chóng của hội nhập kinh tế ĐBSCL bước đầu đã có sự chuyển hướng sang các thị trường cao cấp, tiên tiến như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản với nhiều cơ hội rộng mở ra từ các FTA do Việt Nam ký kết có hiệu lực.  Cấu trúc chuỗi xuất khẩu trái cây có thể được đánh giá là không hiệu quả, vừa phân tán trong sản xuất vừa tập trung ở phân phối với sự hiện diện của các thương nhân Trung Quốc. Chuỗi trái cây đem lại lợi ích nhiều hơn cho các thương nhân Trung Quốc và sự kém an toàn cho các bên phía Việt Nam.

     Các quy trình thu mua và xuất khẩu trong chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây được vận hành dựa trên lợi ích của các bên tham gia, tuy nhiên cũng có các quy trình bị chi phối bởi nhóm hạt nhân, quyền lực tồn tại trong các chuỗi cung ứng. Doanh nhân và nông dân Việt Nam rất ít cơ hội nâng cao thu nhập bền vững và chuyển sang sản xuất, làm thuê cho thương nhân Trung Quốc ngay tại quê hương mình.

      Chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây của ĐBSCL bị cầm chân do một thời gian dài theo đuổi rồi lún sâu vào thị trường Trung Quốc, không nhận ra đang bị dẫn dắt bởi một thị trường dễ dãi với các tiêu chuẩn chất lượng thấp hơn các quốc gia tiên tiến. Những ảnh hưởng từ thị trường tiêu thụ trái cây của Trung Quốc đã ảnh hưởng mang tính lâu dài đến trình độ và năng lực sản xuất trong nông nghiệp của ĐBSCL nói riêng. Sẽ không có cơ hội thay đổi năng lực sản xuất khi quá gắn bó và phụ thuộc vào một thị trường tiêu thụ to lớn với tiêu chuẩn thấp như Trung Quốc.

      Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đã có những đột phá và hứa hẹn nhiều biến chuyển mới. Các hiệp định thương mại đặc biệt là những FTA thế hệ mới đang là động lực đồng thời đem đến những cơ hội mới cho sản xuất, xuất khẩu trái cây cho Việt Nam và ĐBSCL. Nhiều cơ hội trong tương lai cho trái cây của ĐBSCL tuy nhiên chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây cũng phải đối mặt với nhiều thách thức đến từ quá trình hội nhập cụ thể là các rào cản pháp lý, kỹ thuật từ các thị trường cao cấp đồng thời những cạnh tranh trực tiếp từ các quốc gia có thứ hạng xuất khẩu trái cây trên thế giới và các nước trong ASEAN như Thái Lan, Campuchia do các quốc gia này cũng tham gia thị trường Trung Quốc và họ có nhiều lợi thế riêng, đặc biệt là hợp tác quốc tế song phương và các cơ sở hạ tầng phục vụ trực tiếp cho thương mại xuyên biên giới được Trung Quốc hỗ trợ.

      Chuyển đổi chuỗi cung ứng xuất khẩu trái cây ở ĐBSCL cũng là một kết quả nghiên cứu của luận án. Chiến lược kết hợp giữa Push và Pull, gọi là chiến lược Push-Pull Hybrid (kết hợp Đẩy – Kéo) được xác định là hướng chuyển đổi cho chuỗi cung ứng trái cây của ĐBSCL.

   Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.