NCS. Phạm Hồng Hải chụp ảnh lưu niệm

Mục đích nghiên cứu:

       Phân tích thực trạng sinh kế của các hộ gia đình người Cơ Ho, làm rõ sự thích ứng với BĐKH trong hoạt động sản xuất nông nghiệp thông qua các nguồn vốn của hộ gia đình. Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường sinh kế bền vững trong bối cảnh BĐKH của các hộ gia đình người Cơ Ho tại xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng.

Đóng góp mới về khoa học của luận án:

       Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa BĐKH và sinh kế hộ gia đình DTTS tại tỉnh Lâm Đồng từ góc nhìn xã hội học.

        Luận án chỉ ra rằng BĐKH đã tác động rõ rệt đến sinh kế nông nghiệp của hộ gia đình người Cơ Ho thông qua sự thay đổi nhiệt độ, lượng mưa và gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, làm suy giảm năng suất cây trồng, gia tăng rủi ro sản xuất và ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của hộ.

       Kết quả nghiên cứu của luận án cho thấy tác động của các nguồn vốn sinh kế không đồng nhất, trong đó vốn tự nhiên, vốn con người và vốn tài chính có ảnh hưởng trực tiếp đến thích ứng sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, vai trò của vốn xã hội và vốn tâm linh được thể hiện khác nhau giữa các hoạt động trồng trọt và chăn nuôi, góp phần làm sâu sắc thêm cách tiếp cận sinh kế trong bối cảnh BĐKH.

        Luận án chỉ ra rằng tác động của BĐKH đến sinh kế hộ gia đình người Cơ Ho không mang tính phổ quát mà có sự phân hóa rõ rệt giữa các nhóm hộ, phụ thuộc vào mức độ sở hữu và khả năng huy động các nguồn vốn sinh kế.

       Luận án đồng thời làm rõ vai trò hai mặt của MLXH truyền thống của người Cơ Ho trong quá trình thích ứng với BĐKH. Các mạng lưới này vừa đóng vai trò là nguồn lực hỗ trợ sinh kế và chia sẻ rủi ro, vừa có thể trở thành yếu tố hạn chế khả năng tiếp cận các nguồn lực mới và các hình thức sinh kế thay thế.

      Trên cơ sở phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cách thức thích ứng sinh kế của hộ gia đình người Cơ Ho trước BĐKH, luận án đề xuất một số định hướng, giải pháp nhằm tăng cường khả năng thích ứng ở cấp hộ gia đình và cộng đồng. Những kết quả này không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn gợi mở các vấn đề thực tiễn cần được các cấp chính quyền quan tâm trong quá trình hoạch định chính sách, xây dựng chương trình và dự án phát triển sinh kế thích ứng với BĐKH cho đồng bào DTTS nói chung và người Cơ Ho nói riêng.

Ý nghĩa của luận án

       Ý nghĩa lý luận: Nghiên cứu khẳng định rằng việc vận dụng lý thuyết sinh kế bền vững kết hợp với lý thuyết mạng lưới xã hội là cách tiếp cận phù hợp để phân tích khả năng thích ứng với BĐKH trong hoạt động sinh kế của hộ gia đình người Cơ Ho. Đồng thời, kết quả của nghiên cứu là dữ liệu tham khảo cho các nghiên cứu khác có nội dung tương tự trong bối cảnh và phạm vi khác nhau.

      Ý nghĩa thực tiễn: Nghiên cứu chỉ rõ các biểu hiện của BĐKH hiện nay tại Di Linh, tỉnh Lâm Đồng. Đồng thời chỉ ra cách thức mà hộ gia đình người Cơ Ho thích ứng với BĐKH trong hoạt động sinh kế thông qua các loại vốn (vốn nhân lực, vốn tài chính, vốn vật chất, vốn xã hội và vốn tự nhiên, vốn tâm linh). Nghiên cứu cung cấp những bằng chứng thực nghiệm có giá trị cho các nhà quản lý xã hội tại địa phương trong việc thiết kế chính sách và xây dựng chương trình hành động phù hợp để ứng phó và thích ứng với BĐKH; Kết quả của nghiên cứu này sẽ là một dữ liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo ở Lâm Đồng nói riêng và các tỉnh Tây Nguyên nói chung về chủ đề BĐKH. Bổ sung thêm những thông tin hữu ích trong giảng dạy/học tập các môn học có liên quan như: Xã hội học môi trường, Xã hội học về BĐKH, phát triển bền vững và các vấn đề liên quan đến BĐKH.

   Luận án được các thành viên Hội đồng nhất trí thông qua.