PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh phát biểu khai mạc Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, PGS.TS. Bùi Nguyên Khánh - Phó Giám đốc Học viện Khoa học xã hội nhấn mạnh: Khoa Văn hóa học thuộc Học viện KHXH là nơi đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở trình độ thạc sĩ và tiến sĩ ngành Văn hóa học. Cùng với việc giảng dạy văn hóa truyền thống đặt trong sự vận động bởi dòng chảy văn hóa đương đại, Khoa Văn hóa học đã và đang đặc biệt chú trọng vào việc giúp cho các học viên tìm hiểu, nhận diện và làm rõ các hiện tượng văn hóa mới xuất hiện trong xã hội hiện đại; chứng minh vai trò của văn hóa như là một động lực thiết yếu cho sự phát triển kinh tế, xã hội.

Tại Hội nghị khoa học nghiên cứu sinh lần này, Ban Giám đốc Học viện KHXH cũng nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra đối với các NCS cũng như các giảng viên trong Khoa đó là: Hội nghị tạo cơ hội cho các NCS báo cáo kết quả, tiến độ nghiên cứu đề tài luận án. Trên cơ sở đó, các giảng viên, giáo viên hướng dẫn sẽ tiếp tục đóng góp ý kiến, giải đáp thắc mắc và tháo gỡ, chia sẻ, tìm hướng khắc phục đối với từng đề tài của các NCS, giúp cho các NCS có cách tiếp cận đúng đắn và giải quyết vấn đề của nghiên cứu văn hóa một cách có hệ thống trong đề tài nghiên cứu của mình. Bên cạnh đó, Hội nghị là cơ cở để nâng cao chất lượng đào tạo tại Học viện KHXH thông qua các thông tin chính thức, trực tiếp của nghiên cứu sinh để cơ sở đào tạo cải tiến và nâng cao chất lượng phục vụ đào tạo, nghiên cứu theo tiêu chí: thân thiện, chuyên nghiệp, hiện đại và từng bước nâng cao năng lực của cơ sở đào tạo.

.

GS.TS. Lê Hồng Lý và PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm đồng chủ trì Hội nghị

Tiếp đó, Hội nghị lần lượt nghe báo cáo của các nghiên cứu sinh về kết quả, tiến độ và tình hình nghiên cứu. Cụ thể gồm các báo cáo:

- Ma thuật trong đời sống văn hóa của người Thái tỉnh Sơn La  (NCS. Đỗ Thị Thu Hà).

- Thực hành văn hóa của cư dân vùng tái định cư ở Kỳ Anh, Hà Tĩnh (NCS. Nguyễn Thị Mai Hương).

- Hát xoan Phú Thọ trong bối cảnh di sản hóa ở Việt Nam (NCS. Đỗ Thị Nhung).

- Khía cạnh văn hóa xã hội trong bảo tồn di sản (qua trường hợp làng Nôm, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên (NCS. Phạm Minh Hoàng).

- Quan họ trong đời sống văn hóa của người Bắc Ninh hiện nay (NCS. Nguyễn Thị Như Thủy).

- Văn hóa ẩm thực của người Chăm Ahér ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận (NCS. Trần Thị Thái).

- Ông bà bóng trong thực hành múa bóng rỗi của người Việt ở Nam Bộ (NCS. Trần Thanh Tuấn).

- Tang ma của người Tày ở Đắk Lắk: Nghi lễ chuyển đổi cho người chết sang thế giới tổ tiên (NCS. Lài Thị Vân).

Hội nghị đã tiến hành thảo luận trên quan điểm thẳng thắn, cởi mở, chỉ ra những mặt được và chưa được từ thực tiễn kết quả báo cáo của các NCS, đó là: Một số NCS đã nắm được vấn đề nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, cách tiến cận nghiên cứu, đặt được các câu hỏi thuyết phục và triển khai nghiên cứu đúng hướng… Bên cạnh đó, cũng còn một số đề tài rơi vào tình trạng: người nghiên cứu nắm vấn đề chưa rõ ràng, lúng túng về kỹ năng khảo sát thực địa; chưa xác định trúng mục tiêu dẫn đến tình trạng lan man, ôm đồm nhiều vấn đề nghiên cứu mà không vấn đề nào được giải quyết thấu đáo… Trước thực trang này, nhiều ý kiến đóng góp của các các thầy cô giáo đã gợi mở, giúp NCS định hướng lại vấn đề tìm cách tiếp cận đúng đắn và hiệu quả nhất để triển khai nghiên cứu. Đối với một số đề tài cụ thể của các NCS có liên quan đến lễ hội, di sản văn hóa phi vật thể và biến đổi văn hóa… Các ý kiến cũng thống nhất cho rằng, cần tiếp cận các vấn đề này theo hướng: đứng từ điểm nhìn hiện tại để nghiên cứu - nghĩa là, dùng mô tả thực tế thay bằng cách bắt đầu bằng các khái niệm…

Các thầy cô giáo và NCS Khoa Văn hóa học chụp ảnh lưu niệm

Kết thúc Hội nghị, PGS.TS. Nguyễn Thị Phương Châm phát biểu tổng kết cám ơn sự quan tâm, tạo điều kiện của Lãnh đạo Học viện Khoa học xã hội, sự tận tâm của các thầy, cô giáo và ý thức trách nhiệm của các NCS; đồng thời, nhấn mạnh các kết quả mà Hội nghị khoa học NCS Khoa Văn hóa học năm 2018 đã thu được: Thông qua Hội nghị lần này, các nghiên cứu sinh đã nắm bắt được rõ ràng hơn về đề tài và hiểu phải tiếp tục làm gì đối với nghiên cứu của mình. Một số vấn đề như: cách đọc tư liệu, cách kết nối nghiên cứu của mình với các tranh luận học thuật hiện nay còn bộc lộ những điểm hạn chế cần phải tập trung và sớm khắc phục.

Cuối cùng, khẳng định Hội nghị có ý nghĩa thiết thực đối với NCS và giảng viên Khoa Văn hóa học trong việc tạo cơ hội trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học, trong quá trình thực hiện đề tài luận án và báo cáo kết quả nghiên cứu.